İskoçya Başbakanı John Swinney, Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill ve İrlanda genelinde faaliyet gösteren Sinn Fein Partisi Başkanı Mary Lou McDonald, Galler’in başkenti Cardiff’te bir araya geldi. Dört lider, Birleşik Krallık’tan ayrılmayı öngören bir mutabakat zaptına imza attı. Bu belge, ulusların kendi geleceğini demokratik yollarla belirleme hakkına sahip olduğunu vurguladı.
Bağımsızlık yanlısı liderlerin imzaladığı mutabakat zaptı, Birleşik Krallık hakimiyetinin sona ermekte olduğunu belirtti. Belge, “Hareketlerimizin arkasında güçlü bir ivme var ve anayasal değişimin gelmekte olduğuna inanıyoruz” ifadesini kullandı. Bu adım, bölgedeki anayasal değişim beklentilerini güçlendirdi.
Mutabakat zaptı, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın daha güçlü bir ekonomi, kendi enerji kaynaklarını geliştirme, Avrupa ve uluslararası iş birliği hedefleri için birlikte çalışmasını öngörüyor. Belge, aynı zamanda ulusların kendi geleceğini tayin etme hakkını savundu. Liderler, İngiltere’ye ülkelerin bağımsızlık süreçleri için anayasal değişime hazırlık yapma çağrısında bulundu. “Birleşik Krallık Hükümetini, her bir yargı alanındaki anayasal değişime hazırlanması, bunu planlaması ve kolaylaştırması için çağrıda bulunuyoruz” ifadesi belgede yer aldı.
Liderlerin ortak basın toplantısında konuşan Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Birleşik Krallık Parlamentosu’nun (Westminster) halktan uzak kaldığına dikkat çekti. Iorwerth, Galler halkının kendi geleceği hakkında karar verme hakkını savundu ve Westminster’ın işlevsizliğini vurguladı. “Westminster’ın işlevsel olmadığı ve iktidarın gerçekten halka ve topluluklara daha yakınlaştırılması gerektiği konusunda giderek büyüyen bir kabul var” dedi.
İskoçya Başbakanı John Swinney ise, “Tarihte ilk kez İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da ülkelerinin geleceğine kendilerinin karar vermesi gerektiğine inanan başbakanlar bulunuyor” açıklamasını yaptı. Swinney, bu toplantıyı Birleşik Krallık’ın anayasal yolculuğunda “kritik bir an” olarak nitelendirdi. İskoç halkının bağımsızlık için yeniden referanduma gitmesi gerektiğini savundu.
Swinney, “Kendi geleceğini tayin prensibi, bugün yaptığımız ve önümüzdeki dönemde yapacağımız görüşmelerin temelini oluşturuyor. Halklarımızın kendilerini ifade etmesi ve kendi geleceklerini belirlemesi, devredilemez bir haktır” ifadelerini kullandı. Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill de, “Bu değişim durdurulamaz. Hangi İngiliz Başbakanı ne söylerse söylesin, gözlerimizin önünde gerçekleşen gelişmelerin önünü kesemez” diyerek bağımsızlık taleplerinin kararlılığını gösterdi.
O’Neill, ülkelerinin tarihi bir an ve kaçırılmaması gereken bir fırsat ile karşı karşıya olduğunu belirtti. “Ortak davamız, kendi geleceğimizi tayin etme hakkına sahip olmamızdır. Bir diğer ortak davamız da bu mesajın Westminster’da duyulmasını birlikte sağlamamız gerektiğidir” dedi. Sinn Fein Partisi Başkanı Mary Lou McDonald ise İrlanda’nın yeniden birleşmesinin sadece kendi partisinin değil, tüm İrlanda adasının meselesi olduğunu vurguladı. McDonald, İrlanda halkının baskı olmadan anayasal geleceğine karar verme hakkı olduğunu ifade etti.
