Fransa, 15 yaş altındaki çocuklara sosyal medya kullanımını yasaklayan yasayı mecliste onayladı. Senato ve Ulusal Meclis’ten geçen düzenleme, çocukları çevrimiçi ortamdaki zararlı içeriklerden korumayı hedefliyor. Yasa, “dijital reşitlik yaşı”nı 15 olarak belirlerken, yeni hesaplar için 1 Eylül 2026, mevcut hesaplar için 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Yasanın nihai onayı için Anayasa Konseyi sürecinin tamamlanması bekleniyor.
Yeni yasa, Instagram, TikTok, Facebook ve Snapchat gibi sosyal ağ niteliği taşıyan platformların etkileşimli bölümlerini kapsıyor. YouTube ve WhatsApp gibi hizmetlerde ise yorum yapma ve paylaşım özellikleri düzenleme kapsamında değerlendirilebilecek. Çevrimiçi ansiklopediler, eğitim içerikleri ve açık kaynaklı platformlar ise yasağın dışında tutuldu.
Fransa hükümeti, yaş doğrulama sorumluluğunu sosyal medya platformlarına yükledi. Dijital İşlerden Sorumlu Bakan Anne Le Henanff, platformların teknik çözümler bulmak zorunda kalacağını belirtti. Le Henanff, France Identite ve Docaposte gibi mevcut doğrulama araçlarının kullanılabileceğini ifade etti.
Kişisel veri tartışmalarına yanıt veren Bakan Le Henanff, yaş doğrulama sisteminin üçüncü bir aracı üzerinden işleyeceğini açıkladı. Bu modelde, aracı platforma sadece kişinin 15 yaşından küçük olup olmadığına dair ikili bir yanıt gönderecek. Platformların kullanıcılara tek bir doğrulama yöntemi dayatmasını istemediklerini de ekledi.
Bu yasa, liselerde cep telefonu kullanımını da düzenliyor. 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren liselerde okul içinde cep telefonu kullanımı yasaklanacak. Hükümet, bu adımın öğrencilerin derslere daha iyi odaklanmasını amaçladığını belirtti.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, sosyal medyanın çocukların dikkatini ve gelişimini etkilediğini vurguladı. Yasa teklifini hazırlayan milletvekili Laure Miller ise düzenlemenin çocuklara “ellerinden alınan çocukluklarını geri vereceğini” savundu.
Yasa tasarısı, Avrupa Birliği hukuku nedeniyle Parlamento sürecinde değişiklikler geçirdi. Avrupa Komisyonu’nun çekinceleri üzerine, Arcom’a verilen platform bazlı “kara liste” sistemi son metinden çıkarıldı. Böylece 15 yaş altı için genel bir sosyal medya yasağı formülü benimsendi.
Yasanın kabul edilmesine rağmen uygulanabilirliği konusunda tartışmalar devam ediyor. Yaş doğrulama sistemlerinin güvenilirliği, çocukların VPN veya başkası adına açılmış hesaplarla yasağı aşma ihtimali eleştirilerin merkezinde yer alıyor. Komünist milletvekili Soumya Bourouaha, uluslararası deneyimlerin benzer tedbirlerin başarısızlığını gösterdiğini belirtti. Sosyalist milletvekili Arthur Delaporte ve Boyun Eğmeyen Fransa Partisi milletvekili Louis Boyard da yasanın yöntemlerinin belirsizliğini ve potansiyel tehlikelerini dile getirdi.
Yasanın temelinde, Fransa’da çocukların ekran ve sosyal medya kullanımıyla ilgili artan endişeler yatıyor. Anses raporları, çocukların yoğun akıllı telefon ve sosyal medya kullanımının uyku bozuklukları, özsaygı sorunları ve siber zorbalıkla ilişkili olabileceğini gösteriyor. Fransa’nın bu adımı, Avrupa genelinde çocukların çevrimiçi korunmasına yönelik daha geniş bir tartışmanın öncüsü niteliği taşıyor.
