Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bünyesindeki araştırmacıların analizleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın deprem bölgesindeki yeniden imar çalışmalarıyla artan konut arzının bölgesel kira enflasyonunu yavaşlattığını ortaya koydu. Analizler, bu etkinin 2026’da depremden dolaylı etkilenen illerde de görüleceğini vurguluyor.
TCMB Blog’da yayımlanan araştırmaya göre, kamu öncülüğündeki imar faaliyetleri konut arzını hızla artırdı. Bu durumun deprem illerinde kira enflasyonunu belirgin şekilde yavaşlattığı belirtildi. TOKİ’nin hızlı konut üretim kapasitesi, tamamlanan konutların bölge dışı illere yönelmesiyle etkinin daha geniş bir alana yayılacağını gösteriyor.
6 Şubat sonrası deprem bölgesinde konut stoku azaldı ve kiralar hızla yükseldi. Göç hareketleri, göç alan illerde de talep ve kiraları artırdı. TCMB Blog yazarları Yusuf Emre Akgündüz ve Muhammed Hamza Kayrıcı’nın çalışması, deprem bölgesine yakın veya geçmişte göç ilişkisi bulunan illerde kiraların daha fazla arttığını gösteriyor.
Deprem bölgesinde tamamlanan konut sayısı 2025 sonunda yaklaşık 434 bine ulaştı. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından inşa edilen konutların sayısı, deprem öncesi 3 yılda üretilen konut sayısının (yaklaşık 213 bin) iki katına yaklaştı. Deprem bölgesinin yapı kullanım izinlerinden aldığı pay, yüzde 12’den 2025’te yüzde 20’nin üzerine çıktı.
Merkez Bankası araştırmacıları, konut arzındaki artışın ardından deprem illeri, dolaylı etkilenen iller ve diğer iller olarak üç grupta kira fiyatlarını inceledi. Deprem illerinde kira enflasyonu 2023-2024’te yüksek seyrederken, konut teslimlerinin hızlandığı 2025’te yavaşlama başladı. Arzın güçlenmesiyle kira artışları ivme kaybetti.
Depremden dolaylı etkilenen illerde de benzer bir yavaşlama gözlendi. Bu illerde kira enflasyonu 2024-2025’te diğer illere yakınken, 2026’da belirgin şekilde daha düşük gerçekleşiyor. Bu durum, bölgedeki konut arzının toparlanmasının, geri göçle göç alan illerdeki kiralık konut talebini azalttığını gösteriyor.
Deprem konutu projelerinin tamamlanmasıyla inşaat sektörü istihdamı bölge dışına yayılıyor. Bu durum, konut arzındaki artışın gelecekte daha geniş coğrafyalara ulaşabileceğine işaret ediyor. Yeniden imar sürecinin kira dinamikleri üzerindeki etkilerinin devam etmesi bekleniyor.
